Robert Downey Jr.

Aktyor / rejissor

4-aprel, 1965 · 5 ta film

Robert Djon Dauni kichik (1965-yil 4-aprelda tugʻilgan) — amerikalik aktyor. Bosh rol ijrochisi sifatidagi filmlari dunyo boʻylab 14,3 milliard dollardan ortiq daromad keltirib, uni barcha davrlarning eng koʻp daromad keltirgan aktyorlaridan biriga aylantirgan. Dauni 2013-yildan 2015-yilgacha har yili dunyodagi eng koʻp haq toʻlanadigan aktyor boʻlgan. Turli xil rollarni mahorat bilan ijro etishi bilan tanilgan aktyor nufuzli mukofotlar, jumladan, "Oskar", "Daytime Emmy", uchta "Oltin globus" va ikkita BAFTA mukofoti sohibidir. Dauni aktyorlik debyutini 5 yoshida otasi Robert Dauni katta tomonidan suratga olingan "Pound" (1970) filmida qilgan. U "Brat Pack" guruhi bilan "Weird Science" (1985) va "Less than Zero" (1987) oʻsmirlar haqidagi filmlarida ishlangach, mashhurlikka erishdi. "Chaplin" (1992) biografik filmida Charli Chaplin obrazini yaratishi unga BAFTA mukofotini va "Oskar" nominatsiyasini taqdim etdi. Giyohvandlik ayblovi bilan davolash muassasasida bir yildan kamroq vaqt oʻtkazgach, Dauni 2000-yilda "Ally McBeal" teleseriali jamoasiga qoʻshildi va ushbu roli uchun "Oltin globus" mukofotini qoʻlga kiritdi. Giyohvandlik bilan bogʻliq keyingi hibslardan soʻng 2001-yilda shoudan chetlatilgach, u sud qarori bilan majburiy reabilitatsiya dasturiga kirdi va 2003-yildan beri butunlay sogʻlom turmush tarzini olib bormoqda. Mel Gibson uning sugʻurta garov pulini toʻlab bergach, Dauni "The Singing Detective" (2003) filmi bilan kinoga qaytdi. U Marvel kinematografiya koinotining "Iron Man" (2008) filmidan "Avengers: Endgame" (2019) filmigacha boʻlgan oʻnta loyihasida Temir odam (Iron Man) rolini ijro etib, global miqyosda tanildi. Dauni "Sherlock Holmes" (2009) filmida bosh detektiv rolini oʻynab, "Oltin globus" mukofotini qoʻlga kiritdi. Kristofer Nolanning "Oppenheimer" (2023) filmida mulozim Lyuis Shtraus obrazini yaratgani unga eng yaxshi ikkinchi darajali aktyor sifatida "Oskar", "Oltin globus" va BAFTA mukofotlarini keltirdi. 2024-yilda u "The Sympathizer" mini-seriali uchun "Primetime Emmy" mukofotiga nomzod boʻldi. Shuningdek, u Ayad Axtarning "McNeal" spektaklida bosh rolni ijro etib, Brodveyda debyut qildi. "Time" jurnali 2008-yilda Daunini dunyoning eng ta'sirchan 100 kishisidan biri deb topdi, "Forbes" esa uni 2013 va 2014-yillarda "Celebrity 100" roʻyxatiga kiritdi. U muzika bilan ham shugʻullanib, US Billboard 200 xit-paradidan joy olgan "The Futurist" (2004) jazz-pop albomini chiqardi. Xonanda Debora Falkoner bilan ajrashgach, Dauni 2005-yildan beri kino prodyuseri Syuzan Levin bilan turmush qurib yashamoqda; ular birgalikda "Team Downey" prodyuserlik kompaniyasiga asos solishgan. Daunining uch nafar farzandi bor: bir nafari Falkoner bilan va ikki nafari Levin bilan. 2025-yilda "The Independent" nashri uni XXI asrning eng buyuk kino aktyorlaridan biri deb e'lon qildi.